COPD

Wat is COPD?
COPD is de verzamelnaam voor een aantal langdurige aandoeningen van de
luchtwegen, zoals astma, bronchitis en longemfyseem. Een duidelijke oorzaak is niet
bekend. COPD kan op elke leeftijd voorkomen.
De luchtwegen van COPD-patiënten reageren sterk op prikkels van buiten zoals
huisstof, tabaksrook en temperatuurverschillen. Het ademen lijkt dan niet meer
vanzelf te gaan. Er ontstaat kortademigheid door benauwdheid. Elke ademing is te
horen. Men heeft het gevoel te weinig lucht te krijgen, waardoor spanning en
nervositeit optreden. Soms wordt er ook veel gehoest. Infecties en inspanning
verergeren deze klachten. De ene patiënt heeft altijd last van de ademproblemen, de
ander meer in perioden of in speciale situaties, zoals een astma-aanval als het weer
omslaat. Dit is afhankelijk van soort en mate van COPD.
Adem is een basisvoorwaarde om te kunnen spreken. COPD-patiënten kunnen dan
ook problemen hebben tijdens het praten. Door de korte adem kunnen maar weinig
woorden na elkaar gezegd worden. Er wordt vaak en duidelijk hoorbaar ingeademd,
soms op onlogische punten tijdens het spreken. Het spreken is hierdoor moeilijker te
verstaan. Door de manier van ademen tijdens het spreken worden de stembanden
overbelast en heesheid kan het gevolg zijn. Langer spreken is vermoeiend. Vooral
COPD-patiënten met een spreekberoep kunnen veel last hebben bij het spreken.

Wat doet de logopedist?
De logopedische behandeling van COPD-patiënten zal er vooral op gericht zijn om
met oefeningen de ademmogelijkheden te vergroten en zoveel mogelijk te behouden,
ook tijdens inspanning en bij spanning. Inzicht in het adempatroon leert de patiënt
wat hij moet doen bij dreigende of plotselinge benauwdheid. Hierdoor zal de aanval
niet onnodig verlengd worden en zal er geen paniek ontstaan.
Door de spanning en de kortademigheid is de patiënt vaak in een heel gespannen
adempatroon terecht gekomen. Ontspannings- en houdingoefeningen zijn daarom
belangrijk.
Stemoefeningen en ademoefeningen tijdens spreken zorgen er tenslotte voor dat het
spreken minder moeite kost.

Logopedische behandeling kan de COPD niet genezen. Wel kan de patiënt leren zijn
adem en stem binnen de beperkingen van zijn ziekte zo goed mogelijk te gebruiken.

Het onderzoek en de behandeling bij COPD worden als regel vergoed door de
ziektekostenverzekeraars, na verwijzing door huisarts of medisch specialist.