ALS

Wat is ALS?
Amyotrofische Lateraal Scierose (ALS) is een aandoening, waarbij de zenuwcellen
en zenuwbanen aangetast worden. Daardoor kunnen de spieren niet meer gevoed
en in werking gesteld worden en het gevolg is (ernstige) spierzwakte. De ziekte kent
een progressief verloop en is niet te genezen. ALS komt meer bij mannen dan bij
vrouwen voor.
ALS kan zich in drie vormen openbaren, die al of niet tegelijk kunnen voorkomen.
Men spreekt van het armtype, waarbij de eerste symptomen van spierzwakte zich
laten zien in een hand. Hierdoor worden fijne vingerbewegingen als schrijven of het
dichtmaken van knoopjes onmogelijk.
Bij het beentype begint de spierzwakte in een been, waardoor onder andere
traplopen bemoeilijkt wordt.
Bij het derde type, het zogenaamde bulbaire type, zijn vooral de spieren van de tong
en de keel betrokken. Dit leidt tot problemen met spreken (slappe tong, zwakke
stem), moeite met slikken en kauwen en tenslotte tot ademhalingsstoornissen. De
volgorde waarin de ziekte zich openbaart kan verschillen, maar uiteindelijk zullen bij
alle typen vrijwel alle spierfuncties achteruitgaan.
ALS tast het verstand niet aan en ook het horen, zien, voelen, proeven en ruiken
blijven doorgaans intact. Hoe de ziekte ontstaat is nog niet bekend; er wordt veel
onderzoek gedaan naar de oorzaak en mogelijke geneeswijze van ALS.

Wat doet de logopedist?
Via de huisarts of medisch specialist, bijvoorbeeld neuroloog, wordt een patiënt naar
een logopedist verwezen. De logopedist zal onderzoek doen naar de problemen met
betrekking tot het spreken, kauwen, slikken en ademen en de ontstane beperkingen.
Het functioneren van de spieren in het hoofd/halsgebied wordt onderzocht en de
verstaanbaarheid wordt beoordeeld.
De behandeling zal onder andere erop gericht zijn de communicatie zo goed mogelijk
te waarborgen gedurende het hele ziekteproces. Hiervoor kunnen oefeningen
gegeven worden die erop gericht zijn de restmogelijkheden op het gebied van stem
en spraak zo goed mogelijk te gebruiken. De patiënt en zijn directe omgeving krijgen
adviezen en worden begeleid, ook wanneer een hulpmiddel ter ondersteuning van de
communicatie nodig is. Bij slik- en kauwproblemen zal de logopedist proberen de
gevolgen zo beperkt mogelijk te houden. Hetzelfde geldt voor ademproblemen.

Het onderzoek en de behandeling bij ALS worden als regel vergoed door de
ziektekostenverzekeraars, na verwijzing door huisarts of medisch specialist.