Organische stemstoornissen

Organische stemstoornissen ontstaan -in tegenstelling tot functionele stemstoornissen-  door afwijkingen van het stemapparaat zelf. Ze kunnen primair van aard zijn of secundair veroorzaakt door bijvoorbeeld langdurig verkeerd stemgebruik. Enkele voorbeelden: laryngitis (acuut of chronisch), 
cyste van de stemband, stemplooiknobbeltjes en poliepen. 
 
Functionele stemstoornissen zijn veroorzaakt door foutief functioneren van het strottehoofd. Ze vormen niet zelden de basis van de zogenaamde 
secundair organische stemafwijkingen. Soms spelen emotionele factoren een rol. Het komt veelvuldig voor dat mensen hun stem verliezen of hees worden door emotionele stress. Denk maar aan het gevoel van een krop in de keel. De stem 
kan als het ware de spiegel zijn van een ziel in nood. De stoornis kan variëren van lichte heesheid tot zelfs totale stemloosheid (afonie). 
 
Organische stemstoornissen

• Stemplooiknobbeltjes zijn kleine zwellingen van het slijmvlies, bijna altijd op de grens van het voorste en middelste derde deel van de vrije rand van beide stemplooien.
• Een stemplooipoliep is een gladde, bolvormige, meestal rode zwelling op de vrije rand van de stemplooi, bijna altijd eenzijdig.
• Bij het reinke-oedeem zijn meestal beide stemplooien gezwollen over bijna de hele lengte van de stemplooirand. Dit wordt veroorzaakt door vochtophoping in de ‘ruimte van reinke’.
• Laryngitis is een ontstekingsreactie die uitgaat van het slijmvlies dat de stemplooien bedekt. De ontsteking kan acuut of chronisch zijn.
• Granulomen zijn witte zwellingen op het achterste deel van de stemplooien. De afwijkingen kunnen zowel enkel- als dubbelzijdig aanwezig zijn. Men spreekt van een intubatiegranuloom als ze ontstaan zijn door irritatie na langdurige intubatie van een beademingsbuis.
• Een carcinoom (kanker) is een woekering van kwaadaardige afwijkende cellen. Bij een klein carcinoom zien de stemplooien er meestal onregelmatig uit met wit of rood verkleurde verdikkingen.

 

Veel organische stemstoornissen zullen chirurgisch behandeld moeten worden, zoals een cyste, of poliep op de stemplooi. Andere stemstoornissen, bijvoorbeeld stemplooiknobbeltjes of oedeem, kunnen veroorzaakt worden door verkeerd of overmatig stemgebruik of door roken. De logopedist zal dan stemhygiënische adviezen en/of stemtherapie geven. 
Als er een operatie aan de stemplooien heeft plaatsgevonden, zal de logopedist de restkwaliteit van de stem door middel van oefeningen en stemtechnieken zo goed mogelijk leren benutten. 

Psycho-emotionele factoren kunnen de stemkwaliteit ook beïnvloeden